Hanselisprichli oder Fasnetliedle

 

Wenn man sich etwas mit der Geschichte der alemannischen Fasnet beschäftigt, stößt man unweigerlich auf das, was bei uns Hansilisprichli, "Fasnetliedle",  heißt.

 

Die Schwächen und Fehler des einzelnen, die heute bei Bunten Abenden oder in Narrenzeitungen zur Sprache kommen, brachte man früher durch solche Sprüche zum Ausdruck, indem man von Haus zu Haus zog und dabei eine Gabe "heischte" d.h. erbettelte. So ist es auch heute noch in Rötenbach Brauch & Tradition, am schmutzigen Dunschdig mit den Kindern durch das Dorf zu ziehen und vor den Geschäften und Lokalen zu "betteln". Dafür brauchen die Kinder dann diese" Sprichli", die schon Wochen vorher zu Hause und im Kindergarten fleissig geübt werden.

Es gibt einzelne Verse, die im ganzen alemannischen Raum anzutreffen sind, wie das "Hoorig, hoorig, hoorig isch die Katz...". Andere sind nur in einer Raumschaft bekannt, viele aber rein ortsgebunden.  Daß es sich dabei um echtes Volksgut handelt, zeigt schon die oft ungeschminkte Derbheit, mit der formuliert wurde.  Rhythmus und Länge wechseln häufig; auch der Abschluß ist verschieden.  Es gibt auch Verse, deren Inhalt ähnlich, die aber im Text verschieden sind.  Das zeigt, daß durch die mündliche Überlieferung Veränderungen vorgenommen wurden.

Das Schöne an diesen Fasnetversen ist vor allem ihre Originalität.   Hier eine kleine Kostprobe - aber noch besser ist es, einmal an der Fasnet vor Ort zu sein und diese Sprichli "live" zu hören!

 

 

Hansili am Säli                                           

am Säli hän mer dich;                                                                                                                                            mir län di nimmi renne,                                                                                                                                         bis d'Fasnet ummä isch.

 

 

Hansili, du Lump 

hesch nit g'gwißt wenn d'Fasnet kunnt.                                                                                                           Hättisch s'Muul mit Wasser g'riebe                                                                                                                         wär' dir s'Geld im Beutel bliebe.

 

 

Hit isch Fasnet, morn isch Fasnet,                 Hansili, du Chaib,

es goht e ganzi Wuche,                                  hesch e schön's Weib;

bis de Teufel d'Maidli holt,                           's hät en Kopf kugelrund,

no lehre d'Bube s' Koche.                              s' Fidle wiegt hundert Pfund.

 

 

Hät en Buur en Igel g'schisse,                      Boli-bolizei

hoä ein' s Fidle bes verrisse.                         hät's Fidl-e voller Heu,

 Buur, schiss kein Igel me,                               hät's Fidle voller Lumpe,                                                             sunsch häsch bal kei Fidle meh!                   jetzt kan er nimmi gunpä!

                

 

 

Wenn i 's Lehrers Bissili wär',                           Es rengelet, es bengelet

no tät i lehre muuse;                                       d' Buure führet Mischt.

 wenn de Speck im Häfeli wär',                       Guck mol seller Kerli a

däts mir nit drab gruuse.                                 wie dreckig daß er ischt.   

                                                          

 

                     

 

Es isch kein Weck,                                        Bei is wohnt e große Buur im Ort,

es isch kein Weck,                                        der hät en große Stolz.

es isch de Arsch                                          Wenn er will e Firli mache,

vom ... - Beck!                                              muß er erscht ins Holz.

 

 

Zimmermale, Zimmermale,                Gizig, gizig, gizig isch de Beck,

tu di nit bekümmere;                          un wenn er nit so gizig wär'

wemer 's Geld versoffe hän,              so gäb er au e Brezel her.

no tu mer wieder zimmere.                

 

Iseri Magd un s'Nochbers Magd       Iseri Magd un s'Nochbers Magd

 

gän mitenand ge danze.                    gän mitenenand ge dresche.

Iseri Magd hät Hoor am Bijuch,        Iseri Magd hot s'Fidle verbrennt,

die ander hät's am Ranze.                 kummet au ge lesche!

                              

 

's kunnt e Wiib vu Risselfinge,          Iseri Magd hät

mit rer hilzni Fidlezwinge;                en  Bändel am Schurz;

mit nem Isenä Hebgschirr dra          wemmer dra zieht,

saß sie besser scheppere ka.             no loot sie en Furz.